Doormijnogen.nl

“After the holocaust, when they said never again, was that only for some people, but not for all?”

Name, age, favorite food, best friend, last words, died of. Twee jaar, vier, vijf, negen, twaalf, vijftien. Melk, frietjes, mais, fruit. Zijn zusje, de buurjongen, die-en-die, haar moeder. “Where can we run?” “We just have to pray.” “I’m scared.”

Doodgeslagen met knuppel. Neergehaald met machete. In het hoofd geschoten. Tegen een muur doodgeslagen. In het hoofd gestoken. Machete, geweer, muur, knuppel, mes, blote handen.

Niks kan je voorbereiden op de immense indruk die het Kigali Memorial Centre op je maakt. Het onbegrijpelijke ervan, iets dat zelfs deze tentoonstelling in de verste verte niet kan ophelderen. Het precieze ervan, gepland totdat zeker was dat het effect maximaal zou zijn. Het medogenloze ervan, waardoor mensen - buren, vrienden en zelfs familie - in beesten veranderden.

De tientallen foto’s, artikelen, video’s en objecten vertellen hoe hier in 1994 in korte tijd een miljoen mensen de dood vonden. Een door de overheid bedacht plan om de Tutsi-minderheid in het land uit te roeien, zo volledig als mogelijk is. Een kort zinnetje ergens in de tentoonstelling is tekenend: death was made as painful as it can possibly be made.

Er zijn schedels en botten, kleren van slachtoffers, honderden door familie opgehangen foto’s. Maar er zijn ook verhalen van helden, die 2, 5, 15 of zelfs honderden mensen redden van een zekere dood. En er is kritiek, op de wereld die was gewaarschuwd, maar die niets deed dan achteraf haar afschuw uitspreken, met het schaamrood op de kaken. Ergens staat dat het aantal soldaten dat is ingezet om de buitenlanders het land uit te krijgen, genoeg was geweest om de hele genocide in de kiem te smoren.
Buiten denderen de indrukken verder. Hier liggen 253.000 mensen, verzameld en herbegraven vanuit alle massagraven in en rondom Kigali.

Maar het meeste indruk maakt de tentoonstelling boven. Hier hangen de portretten van tientallen kinderen. Hun namen, leeftijden, waar ze van hielden en hoe ze aan hun einde kwamen. Pas hier dringt het pas enigszins door. Wat is er in godsnaam nodig om iemand te bewegen een kind van twee tegen een muur dood te slaan?

Eén vraag blijft hangen. Never again?

Geplaatst op Monday, July 7th, 2008 at 16:48 in categorie Gedachten, Reizen. Je kan aan het einde een reactie achterlaten.