De winkelbeleving
Ik wist het al lang, maar vandaag drong het pas écht tot me door: naar de winkel gaan omdat je iets nodig hebt en dat graag zou willen kopen is uit. Dat is de verbazende conclusie van een middagje ‘winkelen’. Het kwam allemaal omdat ik nieuwe woonruimte heb, in Nijmegen. Ineens kwam ik erachter dat ik toch wel heel erg had gepland om lang weg te blijven: ik heb bijna niks meer.
En waar vind je jezelf meestal na zo’n ontdekking? Juist, in de IKEA. En omdat er vlakbij die IKEA pas geleden de grootste en mooiste Intratuin van Nederland was geopend moesten we ook daar even een kijkje nemen. Beide winkels hebben veel meer overeen dan je in eerste instantie zou denken, en het is allemaal geconcentreerd op één begrip: de winkelbeleving.
De laatste maanden heb ik me wat verdiept in wat het nieuwste en meest veelbelovende marketingconcept van het moment heet te zijn: experiential marketing. Oftewel, het creëren van de beleving om het product. Waar producenten vroeger een product verkochten door je te wijzen op features en benefits, zeg maar vertellen wat ‘ie allemaal meer kan dan de concurrent of welke voordelen je wel niet hebt als je juist déze koopt, gaat het nu om de beleving die je bij het product krijgt. Je wil het product voelen, ruiken, meemaken. Ben je heel cynisch dan zou je kunnen opmerken dat het dus geen donder meer uitmaakt hoe goed een product is - als de beleving maar leuk is - maar als rasechte optimist zou je kunnen zeggen dat je als klant nu niet alleen een product krijgt, maar ook nog een belevenis!
Neem Apple en z’n Ipod - één van de meest briljante marketingcampagnes ooit. Ik weet nog precies de dag, een week of twee na m’n online bestelling, dat m’n eerste Ipod bezorgd werd. Toch wel een beetje nerveus na het uitgeven van zoveel geld trok ik de bezorgverpakking open, en eruit rolde een perfect vierkante doos, zwart met wit, een stijlvol Apple logo erop en verder bijna niets. De doos klapte in het midden open, en voor me verscheen het woord ‘Enjoy…’. Met een grote glimlach ging ik verder met het uitpakken van mijn Ipod, en elk onderdeel - van de stekker tot de handleiding tot het apparaat zelf - was een klein feestje om te ontdekken. Ik kon het niet nalaten de enorme blijdschap over mijn aankoop te delen met de collega’s om me heen, en iemand mompelde toen ‘tja, das nou experience marketing he’.
Het is denk ik al wel vier jaar geleden, maar ik weet het nog precies. Sterker nog, die eerste momenten met m’n Ipod waren zo leuk dat ik zonder een seconde na te hoeven denken de volgende keer weer zo’n ding zou kopen. Of wat dan ook van Apple - als m’n budget het toelaat. En dat terwijl er toch talloze mp3-spelers op de markt zijn die handiger werken, een langere accuduur hebben, niet van die lelijke oordopjes die nooit passen en beter tegen stootjes kunnen. Maar maakt het uit? Nee hoor.
Terug naar de IKEA en de Intratuin. Tot mijn grote verbazing hoorde ik een aantal keer in de gesprekken om mij heen dat men voor de gezelligheid hier naartoe was gereden. ‘Gewoon, even lekker snuffelen’. Gek dat dat even snuffelen wel resulteert in een kar vol met spulletjes voorzien van een IKEA-logo: precies het effect dat de Zweedse breinen proberen te bereiken lijkt me.
Waar je vroeger gangpaden, schappen en rekken had, heb je nu een winkelroute, een impressiehoek en een koffieoase. Elke hoek die je rondt toont je die geweldige nieuwe slaapkamer, keuken of tuin, compleet ingericht en precies zoals je het zou willen hebben. Een kok die speciaal voor jou midden in de winkel de laatste Zweedse snack staat te bereiden. Niet meer een mooie degelijke poort voor de entree van je tuincentrum, maar een viertal uit Italië geïmporteerde bomen van honderden jaren oud - kosten € 18.000,- per stuk. Wat een geweldige ervaring om zo een tuincentrum binnen te lopen!
In Amerika hadden ze het ook prima begrepen. Stel je toch eens voor dat je tien jaar geleden tegen een kledingwinkel zou roepen: “we gaan iemand aannemen, full-time, en we geven ‘m een leuk salaris om de hele dag bij de ingang te staan en hallo of doei tegen onze klanten te zeggen”. Pardon?! Juist ja, maar voorin de winkels van elk merk van enig formaat staat precies zo iemand, en het is stiekem hartstikke leuk om begroet te worden als je binnenkomt. Een hele ervaring zeg maar.
Of nog een laatste voorbeeld. Toys ‘R’ Us in New York heeft tienduizenden (zo niet honderdduizenden) dollars geïnvesteerd in een heus reuzenrad in hun winkel op Times Square. Een gat gezaagd in alle drie verdiepingen van de winkel, een hoop bling bling en stroom ingekocht en er een reuzenrad neergepoot. En je mag er gratis in. Het is dezelfde winkel die bedacht dat het leuk zou zijn om niet zomaar een knuffel te kopen en cadeau te geven, maar om mensen een leeg knuffelomhulsel te verkopen die dan in een hoek van de winkel zelf gevuld kan worden met zachte rommel. De merknaam ‘Made with love’ erop geplakt en de rij voor de hoek groeit met het uur.
Dingen kopen omdat je ze nodig hebt is uit - het is niet meer genoeg zeg maar. We hebben zoveel te besteden en zijn zo ongelofelijk verveeld dat we schreeuwen om vermaakt te worden. En daar is met experiential marketing handig op ingesprongen. Het is een kwestie van wachten tot je niet maar naar de supermarkt gaat, maar elke dag je persoonlijke levensmiddelenbeleving instapt: een kok die live voor je staat te koken, je even vertelt hoe je kunt zien wanneer je je biefstukje precies om moet draaien, je laat ontdekken welk sausje je het lekkerst vindt en je en passant ook nog even alle ingrediënten, het keukengerei en misschien zelfs de hele keuken erbij verkoopt. Wie biedt?
Marlies — April 1st, 2006 at 16:46
Nog wat leuks gekocht? :)
10 april gaat wat mij betreft door!
kus, Marlies
yvette — April 1st, 2006 at 17:01
Wat heb je het toch weer super verwoord! Dat gaat nog wat worden met die belevenis marketing.. . onee, communicatie! :)
Liefs
Tom — April 2nd, 2006 at 11:58
Misschien ligt het aan mij hoor, maar de laatste keer dat ik in de IKEA stond (met eenserieuze boodschappenlijst), liep ik weer naar buiten met 2 krukjes en een slecht humeur. Wat een k*t-winkel. (dat wist ik vantevoren al, maar het leek makkelijk als je alles in één keer kon kopen.)
michel — April 2nd, 2006 at 15:15
Hehe, ja, maar ik denk ook niet dat jij de doelgroep bent waaromheen de winkelbeleving bij IKEA gebouwd is ;)
Mark — April 2nd, 2006 at 22:31
Ook ik heb (het genot/gevaar van) experience marketing aan den lijven ondervonden. Het gebeurde toen een collega van me een ipod had besteld en door de uitpak experience werd gehypnotiseerd. Jarenlang heeft hij dit heuglijke feit gelijk een huwelijksaanzoek of geboorte onthouden en gedeeld met zijn naasten.
Irene — April 3rd, 2006 at 08:41
Beste Tom, wat jammer dat je niet je serieuze boodschappenlijst hebt kunnen afwerken bij Ikea! Ik heb mijn complete inboedel (m.u.v. bed en bank) bij Ikea gekocht, er miste geen enkel schroefje en alles zit na 3,5 jaar nog steeds muurvast in elkaar. In drie etappes heb ik alles gekocht en ze hadden ook alles op voorraad (was in Utrecht, misschien scheelt dat..). Bovendien hebben ze in de Sweden shop en het restaurant de heerlijkste kottbullar med lingon (Zweedse gehaktballetjes met rode bessensaus) :-)
Ik zweer bij Ikea (en Zweden uiteraard)!
Tom — April 3rd, 2006 at 09:32
Hoi Irene,
bedankt voor je serieuze reactie op mijn flame :) Het probleem met IKEA is dat ze gewoon allemaal troep verkopen. In de catalogus kun niet gewoon makkelijk alle eet-tafels bij elkaar kunt zien, maar moet deze steeds in hun gezellige context per interieur beoordelen: idd experience marketing. Dit gebeurt in de winkel ook, maar als je dan na 3km op en neer te hebben gelopen tussen alle kneuterige interieurs erachter komt dat eigenlijk alle tafels niet aan je simpele eisen voldoen, ga je de volgende keer wel naar de Leen Bakker. Uiteindelijk heben we niets gekocht omdat het gewoon allemaal niet mooi was, of niet paste in onze omgeving.
Overigens, het feit dat je bij IKEA je spul zelf uit het magazijn mag halen is misschien wel grappig, experience marketing is het niet :P
En Zweden rox idd (in tegenstelling tot IKEA).
Irene — April 3rd, 2006 at 10:39
Hahahaha :-) Ach ja, smaken verschillen nou eenmaal.
Moet ook wel eerlijk zeggen dat ik na die drie etappes inboedel aanschaffen lange tijd niet bij Ikea ben geweest..
En ik ging voor het eerst op mezelf wonen, had niet erg veel geld tot mijn beschikking dus toen was Ikea absoluut een uitkomst. De bank is van Trendhopper (misschien kan ik hiermee een nieuwe discussie openen) maar het filiaal in Utrecht ging failliet toen mijn order nog liep.. Ik heb een half jaar (!) moeten wachten op m’n bank en die werd ook nog gehavend afgeleverd. Bij Trendhopper zie je mij dus echt nooit meer.
matje — April 6th, 2006 at 09:27
Laatst nog een tv-meubel gekocht bij de IKEA, handig is de winkel idd niet, leuk wel. Maar ik zie IKEA toch meer als een winkel die betaalbare meubels en producten voor in en rondom huis verkoopt. Als je echt mooie dingen wilt hebben, ga je naar een onbetaalbare winkel zoals Linteloo ofzo.